ABDÜLMELİK BİN UMEYR

Tâbiîn’in meşhûrlarından âlim ve fakîh bir zât olup, Kûfe kadısı idi. İsmi Abdülmelik bin Umeyr bin
Suveyd bin Hârise bin İmlâs İbni Şuneyf El-Kûfî el Kıptî el-Ferâsî olup, künyesi Ebû Ömer’dir. (Ebû Amr
da denildi). Kıptî ve Ferâsî denilmesinin sebebi; kendisinin, çok güzel bir yarış atı olduğu içindir. 32
(m. 652)’de doğmuştur. Şa’bî’den sonra Kûfe kadılığı yaptı. Hz. Ali’yi gördü. Babası, Hz. Ali hutbe okurken
yanına götürdü. Hz. Ali onun başını okşamıştır. 136 (m. 753)’de Kûfe’de vefât etti.

Abdülmelik bin Umeyr (r.a.) Eş’as bin Kays, Câbir bin Semre, Cerîr, Abdullah bin Zübeyr, Mugîre
bin Şu’be, Nûmân bin Beşîr, Amr bin Hâris, Cebr bin Atik, Useyd bin Safvân, Abdullah bin Hâris bin
Nevfel, Abdurrahmân bin Ebî Bekr, Abdurrahmân bin Ebî Leylâ ve daha birçok âlimden hadîs-i şerîf rivâyet etmiştir. Kendisinden de oğlu Mûsâ, Şehr bin Havşeb, A’meş, Süleymân et-Teymî, Süfyân-ı Sevrî,
Şu’be, Zeyd bin Ebî Enîse, Cerîr bin Ebî Hâzim, İsmâîl bin Ebî Hâlid, Züheyr bin Muâviye, Hûşeym bin
Beşîr, Şuayb bin Safvân, Cerîr bin Abdülhamid, Hammad İbni Seleme, Zekeriyyâ bin Ebî Zâide Şûreyk,
Süfyân bin Uyeyne ve birçok âlim hadîs-i şerîf rivâyet etmişlerdir. Rivâyet etmiş olduğu hadîs-i şerîfler
meşhûr kitaplarda ve sahihayn (Sahih-i Buhârî ve Sahîh-i Müslim) da mevcuttur. İmâm-ı Buhârî ondan
ikiyüz civârında hadîs rivâyet etmiştir. Ali bin Hasen es-Süncânî onun beşbin hadîs bildiğini zikretmiştir.
Abdülmelik bin Umeyr çok fasîh olarak konuşurdu. İbni Merd onu Kûfe’nin çok fasîh konuşan dört zâtından biri olduğunu beyân etmiştir. Neseî; O’nun rivâyetlerinde bir beis olmadığını söylemiştir. Ebû İshâk el Hemedânî “İlmi, Abdülmelik bin Umeyr’den öğreniniz!” demiştir. İbni Hibbân, İbni Numeyr, İbni Muin O’nun sika ve hadîslerinde sağlam olduğunu söylemiştir. O hadîs-i şerîflerden tek bir harfin dahi hazf edilmesini uygun görmezdi.

Kendisi şöyle anlatır: Mus’ab bin Zübeyr’in kesik başı Abdülmelik bin Mervan’ın önüne getirildiği
zaman köşkünde, O’nun yanında idim. O’nu gördüm ve titremeye başladım. Abdülmelik bin Mervan bana
“Sana ne oldu?” diye sordu. O’na: “Allahü teâlâ seni korusun yâ emir-el-mü’minîn. Ben bu köşkte
burada, Ubeydullah İbni Ziyâd ile beraber bulundum. Hz. Hüseyn’in mübârek başını burada gördüm.
Sonra burada Muhtâr-ı Sekâfî ile beraber bulundum. Burada Muhtar’ın önünde Ubeydullah İbni Ziyâd’ın
başını gördüm. Sonra burada Mus’ab bin Ez-Zubeyr ile beraber bulundum, Muhtar’ın başını onun önünde
gördüm. Sonra aynı yerde Mus’ab bin Zübeyr’in başını senin önünde gördüm” dedi. Daha sonra
Abdülmelik bin Mervan hemen ayağa kalktı ve o köşkte o katın yıkılmasını emredip orayı yıktırdı.

İmâm-ı Ebû Yûsuf İsmâil bin İbrâhîm’den rivâyetle Abdülmelik bin Umeyr; Sakîften bir zât bana
şöyle anlattı: “Hz. Ali, beni Abkara’ya vali tayin etti. Bu sırada ora halkı da yanımda idi. Onların yanında
bana şunları söyledi: Onların ödeyecekleri vergileri tam olarak almağa bak. Herhangi bir hususta onlara
ruhsat vermekten, acımaktan şiddetle sakın. Asla senden bir zaafiyet görmesinler, öğle vakti de bana
gel” dedi. Öğle vakti Hz. Ali’nin yanına vardım. O zaman gayet yumuşak davranıp: Valisi bulunduğun
halkın önünde sana bazı şeyler söyledim. Çünkü onlar hilekâr bir`kavimdir. Onların başına geçtiğin zaman
vaziyete bak. Kış ve yaz onlara ait bir elbiseyi, yiyecekleri rızkı, binecekleri hayvanı ellerinden alıp
satma, ödeyemedikleri para için onları asla zorlama. Yine bazılarını para sebebiyle ayakta da sakın bekletme.
Vergi olarak aldığın maldan onlara hiçbir şey satma. Biz ancak onların affını kabul etmekle
emrolunduk. Eğer sen emirlerime muhalefet edersen Allahü teâlâ benim yerime seni yakalar. Eğer sözlerime
muhalif bir hareketin zuhur eder ve bana ulaşırsa seni azlederim” buyurdu.

Abdülmelik bin Umeyr, Câbir bin Semûre’den (r.a.) şöyle rivâyet etmektedir: “Kûfe ahâlisi Hz. Ö-
mer’e, Hz. Sa’d bin Ebî Vakkas’ı şikâyet ettiler. Bunun üzerine Hz. Ömer onu vazifeden aldı ve yerine
Ammâr bin Yâser’i (r.a.) tayin etti. Kûfeliler şikâyeti o kadar ileri götürmüşlerdi ki, namaz kılmasını bile
bilmiyor, demişlerdi. Hz. Ömer, Hz. Sa’d’a bir haberci gönderip onu yanına davet etti. Geldiğinde “Yâ
Ebâ İshâk, bu adamlar senin namaz kılmayı bilmediğini iddia ediyorlar. Sen bu hususta ne dersin?” diye
sordu. Hz. Sa’d cevabında: “Vallahi ben onlara Resûlullahın (s.a.v.) namazına benzer namaz kıldırıp
ondan hiçbir şey eksiltmiyorum. Yatsı namazını kıldırırken ilk iki rekâtde daha çok kıyamda dururum.
Son iki rekâtta da az dururum” buyurdu. Hz. Ömer, “Bizim de zâten senin hakkındaki zannımız böyle idi”
buyurdu. Bu meseleyi tahkik için müfettişler gönderdi. Bunlar kime sordularsa hep onun hakkında hayırlı
şeyler söylediler. Nihayet Benû Abs’e ait bir mescide girip yine aynı şeyleri sordular, doğru söylemeleriiçin de yemin verdirdiler. Bunun üzerine Ebû Sa’de künyesiyle bilinen Üsâme bin Katade ayağa kalktı ve
“Mademki bize yemin verdin, Sa’d, İslâm askerinin başına geçip harb etmez, ganimet taksiminde eşit
davranmaz. Hüküm verirken adaletli davranmaz” dedi. Bunun üzerine Hz. Sa’d “Vallahi ben de üç şeyle
duâ edeceğim: Yâ Rabbî senin bu kulun yalancı ise; riya ile halk görsün ve duysun diye söylediyse, ömrünü
uzat, fakîrliğini çoğalt ve onu fitnelere uğrat” Daha sonraları o adama hâlinden sorulduğu zaman
“İhtiyarlamış, fitneye düşmüş bir pir-i fânî’yim, Hz. Sa’d’in duâsı bana isabet etti” derdi. Abdülmelik bin
Umeyr “Sonraları onu ben de gördüm. Yaşlanmaktan kaşları gözlerinin üzerine sarkmış olduğu hâlde
yolda kızlara sataşırdı” diye haber vermiştir. Rivâyet ettiği bir hadîs-i şerîfte Ebû Mûsâ Eş’arî (r.a.) şöyle
buyurdu: Resûlullah efendimiz, hastalandı ve hastalığı şiddetlendi, bunun üzerine “Ebû Bekir’e emredin
de cemaate namaz kıldırsın” buyurdular.

 1) Vefeyât-ül-a’yân, cild-3, sh-164
2) Tezkiret-ül-huffâz, cild-1, sh-135
3) Mlzân-ül-i’tidâl, cild-1, sh-660
4) Tehzîb-üt-tehzîb, cild-6, sh-411

Explore posts in the same categories: Ehli Sünnet Alimleri, Selef Alimleri

2 Yorum “ABDÜLMELİK BİN UMEYR”


  1. […] Alıntı Yapılan Site Paylaş Kurtlar Vadisi 4. Bölüm tağut #0 Yorum yazan arkadaşlar, lütfen itirazlarınızı delillerini belirterek yazınız. Boş konuşmayınız. Laf olsun diye yorum yapmayınız. Henüz yorum yok. […]

  2. tagut Says:

    Allah Razı Olsun


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: