Onun Yetişmesindeki Etkili Alimler

Zehebî’nin hayatına dair eser veren Beşşar Avvad Ma’ruf (s.99) Zehebî’nin en fazla etkilendiği üç alimin ismini vererek bu dördünün ölünceye kadar süren arkadaşlıkları olduğunu ve birbirler inden çok faydalandıklarını söyler.
Bunlar sırayla şunlardır:
1- Cemalüddin Ebû’l Haccac Yusuf b. Abdirrahm an el-Mizzî D. 654 Ö.742. Bu zat İbni Kesir’in kayınpederidir.
2- Takıyyüddin Ebû’l Abbas Ahmed b. Abdü’l Halim İbni Teymiyye D.661 6.728,


3- Alemüddin Ebû Muhammed Kasım b. Muhammed el-Birzalî D.665 Ö.739.
Bunların her biri yekdiğerinden okudukları gibi aynı Üstadlarda da okumuşlardır.
Zehebî’nin kendi ifadesine göre, kendine hadis ilmini Birzali sevdirmiştir.
En çok yararlandığı biri olan arkadaşı Kasım b. Muhammed el-Birzalî’yi :
-İmam, Hafız, Mütkın, Sadık. Hüccet, bize daima yararlı öğretenimiz, arkadaşımız, Şam’ın hadiscisi, asrın tarihçisi, “Şeyhimizin oğlu’1 diye över.
Mizzî’yi ise “daraldığımız yerlerin, çözemediğimiz problemle rin hal edildiği yer” diye över.
İbni Teymiye hakkında da: “O benim gibi birinin kendisini Övmesinden daha yücedir. Rüknü hacer ile Makam-ı İbrahim arasında durupta:
-Gözlerim onun gibi birini görmemiştir, diye yemin etsem, boşa yemin etmiş olmazdım. Hayır! Vallahi bizzat o kendi bile ilim yönünden kendi gibisini görmemiştir…. “der.
İşte bu dört zat gerek tedris gerek mücadele, gerekse sünnetin yerleşmesinde paylaştıkları ortak hayat onların birbirind en etkilenme sini hazırladı. Bu dördünden üçü Şafiî yalnız İbni Teymiye Hanbe-lî idi. Zehebî’nin hadis ve hadis ehlini aşın savunmasına bakan bazıları onu ya sırf hanbeli sanmış yada itikaden hanbeli amelen şafiî demişlerdirki bu söz araştırma, inceleme olmadan ulu orta söylenmiş bir laftır.
Zehebî, bu üç arkadaşının yaşça en küçükleri olduğundan onlardan çok istifade etmiş, onları sevmiş ve şiddetle müdafaa etmiştir. Bu yüzden “hemen hemen her şafiinin itikati meseleler de bağlanması farz imiş gibi bir kabul ettikleri Eş’ari mezhebind en olmaması onun çok aleyhine olmuş ve kendisine Samın en büyük hadis medresesi olan Eİ-Eşrafiyye üstadlığı verilmemiştir. Bu yüzden kendi talebeler inden ve bazı muasırlarındanda tenkide uğramıştır.
Mesela öğrencisi Tacüddin Subkî, Zehebî’yi aşırı derecede övmesine rağmen: “Şu Uç arkadaşa Zehebî, Mezzî ve BirzaHye, İbni Teymiye çok zarar verdi. Başlarına hiçte kolay olmayan işler açtı” demektedi r.
Hala günümüzde bazı az okuyup çok gevezelik yapanlarl a bir kısım haddini bilmez ama İslam’a gönülden bağlı samimi kimselerd e Zehebî’yi İbni Teymiyeci falan diye itham ederler.
Evet Zehebî İbni Teymiye’den yararlanmış, onu sevmiş ve müdafa etmiştir. Ama İbni Teymiye etkisi altına hiçbir zaman girmemiş, onun sözlerine yüzdeyüz olarak delil olmadan hiç bir zaman katılmamıştır. [33]
Üstelik Zehebî kendi doğru bulmadığı noktalard a İbni Teymiye’ den ayrılıp ona muhalefet ettiği gibi onun aşırı ve sert kaçan ifadeleri mde yerli bulmayıp ona nasihat olmak üzere uzun bir risale yazmıştırki bu risale “En Nasihatüz-Zehebiyye” adı ile Şam’da hicri 1347 yılında basılmıştır.
Emir Süncür (veya Sancar) b. Abdilfah el-Berli et-Türkîden de okumuştur. Onu metheder. (Mucem no 302)
En meşhur Şeyhlerinden biri Buharî’nin en meşhur yazma nüshasını yazan Ali B. Muhammed El- Yûnînî dir.
Ayrıca Zehebî konu edindiği meseleler lede güncel meseleler e dalmamakl a İbni Teymiye ve İbni KayyinTde n ayrılır. Zehebinin ele aldığı mevzular, işlediği esaslar, onun eserlerin i kendinden sonraki çağlar içinde gelen âlimler için birer rehber ve kaynak yapmıştır. [34]

[33] Zehebî Mu’cemin  1/56. Terceme no 40’ta İbni Teymiyeyi “Çağının birda-nesİ” gibi ifadelerl e Övdükten sonra:
-Elhamdülillah! Biz onun hakkında ne aşın gidenlerd en nede hakkını vermeyenl erdeniz. Tabi’inin   ve Tebei Tabiinin alimlerin e kemal anlamda onun gibi benzeyen biri  görülmedi. Ben onun gibilerin i ancak kitablard a görüyorum… diyor.
[34] İmam Zehebi, Tarihu’l-İslam,1/50-53

Explore posts in the same categories: Hafız Zehebi, Onun Yetişmesindeki Etkili Alimler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: