ABDULLAH BİN MÜBÂREK

Devrinin en büyük âlimlerinden. Horasan’da 118 (m. 736)da doğup aynı yerde 181 (m. 796)da vefât
etti. Babası Türk, annesi Harzemlidir. Büyük âlim, şaşıranların yol göstericisi, dînin senedi, Hanefî
mezhebinin reisi olan İmâm-ı a’zamdan ilim tahsil etti. Ayrıca zamanın meşhûr âlimlerinin derslerine
devam ederek hadîs ve fıkıh ilimlerinde söz sahibi oldu. Kitabları, kerâmetleri ve yetiştirdiği talebeleri
pek çoktur. Bu talebelerden [...]

ABDULLAH BİN İDRİS

Tebe-i Tâbiîn’in fıkıh, hadîs ve kırâat imamlarından. Adı, Abdullah bin İdris bin Yezîd bin
Abdurrahman bin el-Esved, El-Evdî ez-Zeâferî’dir. Künyesi, Ebû Muhammed el-Kûfî’dir. Hicretin 120 (m.
737) yılında Kûfe’de doğdu. 192 (m. 807) yılında orada vefât etti. Âlim bir aileye mensûb idi. İlk tahsilini
babasından, sonra amcası Dâvûd’dan aldı. Ondan sonra da İmâm-ı A’meş, Mansûr, Ubeydullah bin
Amr, İsmâil [...]

ABDULLAH BİN EBİ ZEKERİYYA

Tâbiînin büyüklerinden bir hadîs âlimi. Künyesi Ebû Yahyâ eş-Şâmî’dir. Künyesi ile tanınır. Doğum
târihi bilinmemektedir. 119 (m. 737) târihinde Halife Hişam zamanında ve Mekhûl’den sonra vefât etmiştir.
Gazalara katılır, cihad ederdi. Babasının ismi İyâs bin Yezîd veya Zeyd bin İyâs’dır. Abdullah bin Ebû
Zekeriyya, Şamlıların âlimlerinden olup, Mekhûl’un akranıdır, yani ilim bakımından onun gibidir. Hadîs
ilminde sika bir âlimdir. [...]

Zehebî’nin Eserleri

1- Et-Telvîhat fî ilmi’l-Kirâat. (Aslı bulunamadı)
2- EI-Erbeûn el-Büldâniye. (Yazma. Teymuriye kütüphanesi: 438)
3- Es-Seiâsûn el-Büldaniye. (Aslına rastlanma dı)
4- Men küntü mevlâhü fe’Aliyyün mevlahü» hadisinin tarikleri .
5- EI-KeIâ alâ hadîsit-Tayr. (Bu Tirmizi’nin Süneninde 3721 no ile, Hakim’in Müstedrekte 3/130. Hatib Tarihinde 3/171′de Ebû Ya’la 7/4052 Enesten şöyle bir haber nakleder: Efendimiz i (s.a.v.)’e bir kızarmış kuş getirildi [...]

İlim Dünyasına Tesiri Ve Talebeleri

İslam dünyasını sürekli olarak tesiri altında tutan ve kıyamete kadarda tutacak olan bazı alimler ve ilim dalları vardır.
Mesela bir Fıkıh, bir Hadis, bir Tefsir, bir Tarih, bir Akaid ilmi vazgeçilmesi hiç bir çağda imkansız olan, sadece özenenleri değil müslüman olan herkesi yakından ilgilendi ren ilim dallarıdır.
Heyet, tıb, meslekler, usul, mantık, edebiyat vb. ilimler gibi vazgeçilmez [...]

İlmi Yönleri

Zehebî’nin eserlerin e bir nazar etmek bile onun ne kadar çok yönlü bir alim olduğunu izaha kafidir. Onun hadisteki yerini izah zaten ayıptır. Tarihte bence ona yetişmiş birini henüz duymadık.
Rical ilminin yegane üstadı O dur.
Akaide dair pek çok risaleler yazmıştır. “El-baıs ven-Nüşür” El Kader, El-Erbaîn fi Sıfat-i Rabbil âlemin, Kitabü’l arş, El Kebâir ve El [...]

Sünnet Anlayışı

Ben onda ekseri hadis alimlerin de görülen donukluğu ve nakil ulemasında bulunan kuruluğu görmedim. O bizzat görüş sahibi bir fakih, alimlerin ve selefin mezheb sahibi imamlarının görüşlerinde fevkalade bilgi sahibi idi. Onun eserlerin de en çok hoşuma giden taraf “bir hadisi sevkedip geçmez, onun metnindek i zayıflığı, senedinde ki karanlık tarafı açıklaması idi.” İşte ben [...]

İlmi Makamları

Zehebî, o devre göre en yüksek ilmî mansıblan elde etmişti. Vefat ettiğinde şu yerlerin Hadis şeyhi bulunuyordu.
1- DarUM Hadisi1! Urviyye
2- Darüıl HadisMn-Nefîsiyye
3- DarlTl Hadis’it-Tengıziyye
4- Darü’l Hadis’il-Fâdıla
5- Türbet-i Ümmü Salih [35]
[35] Darimi 2/59, Müsned 4/309-335, N’esai 5/264, İbni Mâce 30Î5 Tirmizî 889-2985 Tahavî 2/209 Darakutni 2/240 Beyhaki 5/116 E. Dâvûd Tayalisi 1/220 Hakim 1/464, 2/278 İbni [...]

Onun Yetişmesindeki Etkili Alimler

Zehebî’nin hayatına dair eser veren Beşşar Avvad Ma’ruf (s.99) Zehebî’nin en fazla etkilendiği üç alimin ismini vererek bu dördünün ölünceye kadar süren arkadaşlıkları olduğunu ve birbirler inden çok faydalandıklarını söyler.
Bunlar sırayla şunlardır:
1- Cemalüddin Ebû’l Haccac Yusuf b. Abdirrahm an el-Mizzî D. 654 Ö.742. Bu zat İbni Kesir’in kayınpederidir.
2- Takıyyüddin Ebû’l Abbas Ahmed b. Abdü’l Halim [...]

Kadın Şeyhleri

I- Cevze binti Abdillah,
2- Habîbe binti İbrahim,
3- Habîle,
4- Harmiye binti Nasır eî-Makdisiyye’den Taberanî’nin Müntehabını okumuştur. (Mucem 234).
5- Hatun binti Abdillah.
6- Hadice binti Ahmed b. Abdiddâim,
7- Hatice binti İshak b. Halil,
8- S-Hadice binti Ha-zim,
9- Hatice binti Abdirrahm an.
10- Hatice binti Abdirrahm an b. Ömer,