BİLÂL BİN SA’D

Tâbiînden âlim, vaiz, kâri (Kur’ân-ı kerîm hâfızı) bir zât ismi Bilâl bin Sa’d bin Temim el-Eş’arî.
Künyesi Ebû Amr’dır. Ebû Zûr’â da denilmiştir. Şam’da bulunmuştur. Babası Sa’d bin Temim, Eshâb-ı
kirâmdandır. Hz. Bilâl; babası Hz. Sa’d, Hz. Muâviye, Hz. Ebüd-derdâ, Hz. İbn-i Ömer, Hz. Câbir’den ve
birçok Eshâb-ı kirâmdan hadîs-i şerîf rivâyet etmiştir. Kendisinden ise Hz. Evzâî, Hz. Saîd bin Abdülazîz,
Hz. Ata bin Ebî Rebah, Hz. İbn-i Sa’d gibi birçok zâtlar hadîs-i şerîf naklettiler. Âlimler, Hz. Bilâl bin Sa’d
için sika (güvenilir) olduğunu bildirdiler. Buyurdular ki, Basra’da Hz. Hasan-ı Basrî ne ise, Şam’da da Hz.
Bilâl bin Sa’d odur. Hergün ve gece bin rek’at namaz kılardı. 120 (m. 737) senesinde vefât etti.

BEŞÎR BİN MANSÛR (Es-Süleymî)

Hadîs âlimlerinden. Künyesi, Ebû Muhammed el-Basrî’dir. 180 (m. 796) senesinde vefât etti. Hadîs
rivâyet ettiği zâtlar; Ebû Eyyûb Sahtiyanî, Saîd el-Cerîrî, Saîd bin Hicâb, Âsım-ül-Ahvel, İbn-i Cüreyc
ve diğer âlimlerdir. Kendisinden ise oğlu İsmâil bin Beşîr Abdurrahmân bin Mehdî, Fudayl bin İyâd, Bişr-i
Hafî, Abdula’lâ bin Hammâd, Şeyban bin Ferrûh, Ubeydullah el-Kavârirî, Muhammed bin Abdullah er-
Rakkâsî ve diğer hadîs âlimleri, hadîs-i şerîf işitip rivâyet etmiştir. Rivâyetleri Sahîh-i Müslim’de, Sünen-i
Ebî Dâvûd’da, Sünen-i Nesâî’de yer almıştır.

BEKİR BİN ABDULLAH MÜZENÎ

Tâbiîn’in tanınmışlarından. 108 (m. 762)’de vefât etti. Ebû Hâtem; Alkame bin Abdullah el-
Müzenî’nin, Bekir bin Abdullah’ın kardeşi olduğunu söylerse de, âlimler, kardeşi olmadığını bildirmişlerdir.
Bekir bin Abdullah el-Müzenî, Enes bin Mâlik, İbn-i Abbâs, İbn-i Ömer, Mugîre bin Şû’be, Ebû Râfî
es-Sâig, Hasan el-Basrî, Hamza, Urve bin Mugîre bin Şû’be, Ebû Temime el-Huceymî ve başkalarından
hadîs-i şerîf rivâyet etmiştir. Sâbit el-Bûnânî, Süleymân et-Teymî, Katâde, Galip el-Katân, Âsım el-
Ahvel, Saîd bin Abdullah bin Cübeyr bin Hayye (r.a.) de ondan hadîs-i şerîf bildirmiştir.

BAKIYYE BİN VELÎD

Hicrî ikinci asırda Şam’da yetişen meşhûr hadîs ve fıkıh âlimlerinden. Künyesi, Ebû Yuhmid
Külâî’dir.
115 yılında (m. 733) doğdu. 197 (m. 812) senesinde vefât etti. Atiyye isminde bir oğlu vardı. Zürriyeti
bu oğlu ile devam etmiştir.
Bakıyye hazretleri kuvvetli bir tahsil görmüştür. Muhammed bin Ziyâd, Buhayr bin Sa’d,
Ubeydullah bin Amr, Sevr bin Yezîd ve daha bir çok âlimden ilim öğrenip hadîs-i şerîf rivâyet etmiştir.
Hadîste hâfız yani yüzbinin üzerinde hadîs-i şerîfi râvîleri ile birlikte ezbere bilirdi. Kendisinden Evzâî,
Nuaym bin Hammad, Dâvûd İbn-i Reşîd, Ali bin Hacer, Amr bin Osman ve daha bir çok âlim hadîs-i şerîf
rivâyet etmiştir.

  

AVN BİN ABDULLAH

Tâbiînin tanınmışlarından. Takriben 115 (m. 733) senesinde vefât etti. Kûfe’de yerleşti. Âbid (çok
ibâdet eden) bir zât idi. Kırâat ilminde şöhret buldu. Hadîs ilminde sika (güvenilir) bir râvîdir.
Babasından, amcasından, kardeşi Abdullah bin Umeyr’den, Abdullah bin Amr’dan, Yusuf bin Abdullah
bin Selâm, Şa’bî, Sa’d bin Alâka, Ebî Bürde bin Ebî Mûsâ, Ümmü-d-Derdâ ve âlimlerden
(r.anhüm) hadîs-i şerîf rivâyet etti. Kardeşi Hamza, Mes’ûdî, Zuhrî, Mûsâ bin Ebî Îsâ, İshâk bin Yezîd el-
Huzelî, Hammad bin Ebî Huleyd el-Müzenî, Saîd bin Ebî Hilâl de ondan rivâyet ettiler.

ATA BİN YESÂR

Tâbiîn devrinde Medine’de yetişen büyük Alimlerden. Künyesi, Ebû Muhammed Medenî’dir. Hilâli
lâkabı ile de tanınmaktadır. Peygamber efendimizin (s.a.v.) mübârek hanımları Meymûne’nin (r.anha)
kölesidir. Kendisi gibi yüksek âlimlerden olan Süleymân, Abdülmelik ve Abdullah bin Yesâr’ın kardeşidir.
Yaklaşık 39 (m. 661) târihinde doğdu. Hz. Osman’ın zamanında yaşı küçüktü. 84 yaşında iken 102 veya
103 (m. 721) târihinde İskenderiye’de vefât etti.

ATA BİN SÂİB

Tâbiînden meşhûr bir âlim. İsmi Ata bin Sâib bin Mâlik es-Sakafî. Künyesi, Ebû Zeyd Kûfî’dir. 136
(m. 753) senesinde vefât etti. Hadîs-i şerîf işitip, rivâyet ettiği âlimler şu zâtlardır. Babası Sâib bin Mâlik,
Enes bin Mâlik, Abdullah bin Ebî Evfâ, Amr bin Hâris el-Mahzûmî, Sa’îd bin Cübeyr, Mücâhid, Husayn
bin Cündeb, İbrâhîm Nehaî, Hasan-ı Basrî, Sa’îd bin Abdurrahman, Şa’bî, Abdullah bin Seleme, İkrime,
Ebî Seleme bin Abdurrahman, Ebû Abdurrahman Sülemî ve diğer bazı hadîs âlimleridir.

ATA BİN MEYSIRE EL-HORASANÎ

Tâbiîn devrinin tanınmış, hadîs ve tefsîr âlimlerinden. Ebû Eyyüb, Ebû Osman, Ebû Muhammed,
Ebû Sâlih Belhî künyeleri vardır. 50 (m. 670) senesinde doğup, 135 (m. 752) târihinde Eriha’da vefât
etti. İbn-i Abbas, Adiy bin Adiy el-Kindi, Mugîre bin Şu’be, Ebû Hureyre, Ebüdderdâ, Enes bin Mâlik,
Ka’b bin Ucre, Muaz bin Cebel ve daha başka sahabeden (r.anhüm) hadîs-i şerîf rivâyet etmiştir. Ondan
da, Şu’be, Ebû Abdurrahman, İshâk bin Useyd el-Horasânî, Dâvûd bin Ebî Hind, Evzâî, Mâlik bin Enes
gibi büyük âlimler (r.aleyhim) hadîs-i şerîf rivâyetinde bulunmuşlardır.

ATA BİN EBÎ REBAH

Tâbiînin büyüklerinden tanınmış bir fıkıh ve hadîs âlimi. 27 (m. 647) târihinde doğup, 114 (m. 732)
senesinde vefât etti. Babasının ismi Eslem veya Sâlim’dir. Annesinin isminin Bereke olduğu söylenir.
Yemen’de, Cened denen bir yerde doğduğu, Mekkeli Cümeh veya Fihr kabilesinin âzâdlısı olduğu rivâyet
edilir. Mekke-i Mükerreme’de doğup, yine orada vefât etti. Zamanında, Mekke-i Mükerreme’nin
müftisi ve en büyük hadîs-i şerîf âlimi idi.

Te’lîf Ettiği Eserler

[1]

1) el-Câmi’u’s-Sahîh. Bu te’lîflerin en azametlis idir; ayrıca tanıtı­lacaktır.

2) el-Edebu’1-Müfred. Bunu Buhârî’den Ahmed ibn Muhammed el-Celîl el-Bezzâr rivayet eder.

3) Birru’l-Vâlideyn. Bunu Buhârî’den kâtibi Muhammed ibn Dellûye rivayet eder.